Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) - демократиялық елдердің экономикалық және әлеуметтік саясатты үйлестіру мақсатымен құрылған халықаралық ұйым. Ол мүше елдерінің экономикалық өсуін, тұрақтылығын және дамуын қолдауға бағытталған зерттеулер мен талдаулар жүргізеді.
ЭЫДҰ 1961 жылы Еуропалық экономикалық ынтымақтастық ұйымы (ЕЭЫҰ) негізінде құрылды. ЕЭЫҰның мақсаты Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропаны қайта құруға көмектесу болды. 1995 жылы ұйымның аты ЭЫДҰ деп өзгертілді, және оның қызметі дамып келе жатқан елдерді қамту үшін кеңейтілді.
ЭЫДҰ түрлі салаларда қызмет етеді, оның ішінде:
ЭЫДҰ-ға қатысу елдерге экономикалық саясатты жақсартуға, халықаралық беделін арттыруға және басқа елдердің тәжірибесінен үйренуге мүмкіндік береді. Дегенмен, ЭЫДҰ-ның талаптарын орындау елдерге белгілі бір міндеттемелер жүктейді.
ЭЫДҰ басқа халықаралық ұйымдармен, мысалы, БҰҰ, ХҚҰ және Халықаралық валюта қорымен (ХВҚ) тығыз байланыста жұмыс істейді. Бұл ұйымдардың арасындағы ынтымақтастық халықаралық экономикалық және әлеуметтік мәселелерді шешуге көмектеседі.
ЭЫДҰ-ға мүше болу үшін елдер демократиялық принциптерге, нарық экономикасына және адам құқықтарын құрметтеуге ұмтылуы керек. Мүшелікке үміткер елдер ЭЫДҰ-ның талаптарына сәйкес келетінін көрсетуі керек, содан кейін ұйымның барлық мүшелері келісім береді.
| Саясат | ЭЫДҰ | ХҚҰ | БҰҰ |
|---|---|---|---|
| Негізгі мақсат | Экономикалық және әлеуметтік саясатты үйлестіру | Халықаралық сауданы жеңілдету | Халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау |
| Мүшелік | Дамысқан демократиялық елдер | Дүниежүзілік сауда ұйымының мүшелері | Дүниежүзілік елдер |
| Кейбір басымдықтар | Экономикалық өсу, әлеуметтік даму, тұрақтылық | Тарифтерді төмендету, сауда кедергілерін жою | Бейбітшілік, қауіпсіздік, даму |