Көне түркі жазуының қалыптасқан уақыты


Көне түркі жазуының қалыптасқан уақыты

Көне түркі жазуының қалыптасуы - бұл ұзақ және кезегімен өр тарихы. Бұл процесстің басында жазудың жеке-текшелерден тұратын жүйесі болды, кейіннен олар біркешкі әрі тұрақты жазу жүйесіне айналды. Қалыптасу уақытында жазудың әріптері, жазу тәсілдері және жазудың орнын анықтау шарттары өзгерді.

Жазудың пайда болуы

  • Бірінші қадамдар: Жазудың пайда болуындағы бірінші қадамдар - бұл жазудың жеке-текшелерден тұратын жүйесі.
  • Жазудың функциясы: Осы жүйе тек хат таңбаларын ғана емес, сонымен қатар оларды жазу үшін белгілі бір тәсілдерді де қосатын болды.
  • Жазудың мақсаты: Жазудың пайда болуының мақсаты - ақпаратты сақтау және тарату, сонымен қатар мәдени мұрады сақтау болып табылады.

Жазудың даму бағыттары

  • Әріптердің өзгеріп отыруы: Көне түркі жазуының даму бағытында әріптердің құрылысы және пішіні өзгеріп отырып, жаңа әріптер пайда болды.
  • Жазу тәсілдерінің дамуы: Жазу тәсілдерінің дамуымен бірге жазудың орнын анықтау шарттары да өзгерді.
  • Жазудың орнын анықтау шарттары: Жазудың орнын анықтау шарттарының өзгеріп отыруы жазудың дамуына ықпал етіп отыр.

Жазудың қалыптасуы

Қалыптасудың негізгі кезеңдері

  • Бірінші кезең: Жазудың жеке-текшелерден тұратын жүйесінен біркешкі жазу жүйесіне ауысу.
  • Екінші кезең: Жазудың әріптері, жазу тәсілдері және жазудың орнын анықтау шарттарының тұрақтылығы.
  • Үшінші кезең: Көне түркі жазуының толық қалыптасуы және қолданылуы.

Салыстыру кестесі

Әдіс Жазу жүйесі Жазудың орнын анықтау шарттары
Бірінші Жек дала жазуы Жек дала жазуында әріптердің пішіні жеке-текшелерден тұрады.
Екінші Қыпшақ жазуы Қыпшақ жазуында әріптердің пішіні жазықтықтарынан тұрады.
Үшінші Өзбек жазуы Өзбек жазуында әріптердің пішіні шеңберлерден тұрады.