ЖҚТБ (жұқтырылған иммун тапшылығы синдромы) - адамның иммундық жүйесі вирус әсерінен әлсіреп, ағзаның кез келген инфекцияға немесе ісіктерге қарсы тұру қабілетінен айырылуы. Бұл АИТВ-ның даму процесіндегі асқынған кезеңі болып саналады. Уақтылы медициналық бақылау мен антиретровирустық терапияны қабылдау аурудың осы фазаға өтуін ондаған жылдарға шегеруге мүмкіндік береді.
ЖҚТБ өздігінен пайда болмайды, ол тек адамның иммундық тапшылығы вирусының (АИТВ) ұзақ уақыт бойы ағзада өсуінің нәтижесінде дамиды. Бұл кезеңде келесі өзгерістер орын алады:
Вирустың таралуы тек белгілі бір жағдайларда ғана мүмкін. Негізгі берілу жолдарына мыналар жатады:
Дертті анықтау және оның деңгейін бақылау үшін медицинада бірнеше зертханалық әдістер қолданылады. Төмендегі кестеде олардың тиімділігі мен мақсаты көрсетілген:
| Әдістің атауы | Зерттеу нысаны | Қолданылу мақсаты |
|---|---|---|
| ИФА (ELISA) | Вирусқа қарсы антиденелер | Алғашқы скринингтік тексеру үшін қолданылады. |
| ПТР (PCR) | Вирустың РНҚ немесе ДНҚ-сы | Инфекцияны ерте кезеңде және вирустық жүктемені анықтау үшін. |
| Иммуноблоттинг | Арнайы ақуыздар | Оң нәтиже шыққан жағдайда диагнозды түпкілікті растау үшін. |
Қазіргі уақытта ЖҚТБ-ны толық емдеп жазатын дәрі жоқ, бірақ антиретровирустық терапия (АРТ) вирустың көбеюін тоқтата алады. Бұл емдеу әдісі келесі нәтижелерді береді:
Салауатты өмір салтын ұстану, жеке гигиена құралдарын ғана пайдалану және тұрақты түрде медициналық тексеруден өту - аурудың алдын алудың ең тиімді жолдары.