Экзистенциализм дегеніміз не

Экзистенциализм дегеніміз не?

Экзистенциализм - адамның жеке еркіндігі мен жауапкершілігін басты назарда ұстайтын философиялық бағыт. Бұл ілім бойынша, адам өзінің өмірінің мәнін өзі жасайды, бұл мән алдын ала белгіленбеген. Экзистенциализм индивидтің өмір сүруіне, таңдау жасауға және осы таңдаулардың салдарына жауап беруге шақырады.

Экзистенциализмнің негізгі идеялары

Экзистенциализм бірнеше негізгі принциптерге негізделген:

Бостандық пен жауапкершілік: Адам толықтай бостандыққа ие, бірақ бұл бостандық оны өзінің іс-әрекеттері мен шешімдері үшін жауапты етеді.
Өмірдің мәнін жасау: Өмірдің алдын ала белгіленген мәні жоқ. Әрбір адам өзінің өміріне мән береді.
Үрей мен қорқыныш: Бостандық пен жауапкершілікті сезіну адамда үрей мен қорқыныш тудыруы мүмкін.
Өздігінен өмір сүру: Адам өзінің шынайы "менін" табуға және қоғамдық нормалар мен күтулерден тыс өмір сүруге ұмтылады.

Экзистенциализмдегі таңдау

Экзистенциализмде таңдау жасау - адам өмірінің ажырамас бөлігі. Бұл таңдаулар арқылы адам өзінің кім екенін анықтайды және өзінің болмысын қалыптастырады. Әрбір таңдау - бұл белгілі бір мүмкіндікті таңдап, басқаларын бас тарту деген сөз. Бұл процесс адамды өзінің жауапкершілігін түсінуге итермелейді.

Экзистенциализмнің әртүрлі көріністері

Экзистенциализм әртүрлі философиялық ойшылдардың еңбектерінде әртүрлі формада көрініс тапты. Олардың кейбіріне тоқталып өтейік:

Философ	Негізгі идеялары	Зерттеген тақырыптары
Ойшыл 1	Индивидтің әлемдегі жалғыздығы мен бостандығы.	Өмірдің мәні, еркіндік, қасірет.
Ойшыл 2	Адамның өзінің болмысын қалыптастырудағы рөлі.	Таңдау, жауапкершілік, қарым-қатынастар.
Ойшыл 3	Адамның өмірдің абсурдтығына қарсы күресі.	Абсурд, бунт, еркіндік.

Экзистенциализмнің маңыздылығы

Экзистенциализм адамның жеке еркіндігі мен жауапкершілігін ерекше атап өту арқылы адамзат ойына үлкен ықпал етті. Бұл философия адамдарды өз өмірлерін тереңірек түсінуге, өз таңдауларына жауапкершілікпен қарауға және өмірдің мәнін өздері жасауға шақырады.