Түркістан автономиясы құрылған қала
Түркістан автономиясы қай қалада құрылды?
Түркістан автономиясы 1917 жылы желтоқсанда Ташкент қаласында құрылды. Бұл автономия Ресей империясы ыдырағаннан кейін Түркістан өлкесінде ұлттық-мемлекеттік құрылымды құру мақсатын көздеді. Оның құрылуы өлке тарихындағы маңызды кезең болды.
Түркістан автономиясының құрылу себептері
Автономияның құрылуына бірнеше фактор әсер етті:
- Ресей империясының ыдырауы және орталық биліктің әлсіреуі.
- Жергілікті халықтардың ұлттық санасының оянуы және өз мемлекеттілігін құруға деген ұмтылысы.
- Саяси және әлеуметтік-экономикалық реформаларға деген сұраныс.
- Бұрынғы патшалық Ресейдің отарлық саясатына қарсы наразылық.
Автономияны құрудағы негізгі тұлғалар мен ұйымдар
Автономияны құруға белсенді қатысқан саясаткерлер мен зиялылар көп болды. Олардың ішінде белгілі қоғам қайраткерлері, ғалымдар мен жазушылар бар еді. Құрылған автономияны басқару үшін түрлі комитеттер мен кеңестер құрылды.
Түркістан автономиясының басқару жүйесі
Автономияның басқару жүйесі демократиялық принциптерге негізделген болуға тиіс еді. Онда халық өкілдерінен тұратын құрылтай жиналысы және атқарушы органдар қарастырылды. Бұл басқару жүйесі өлкедегі әртүрлі ұлттардың мүдделерін ескеруді мақсат етті.
Басқа ұлттық-мемлекеттік құрылымдармен салыстыру
Түркістан автономиясы сияқты, Ресей империясы ыдырағаннан кейін басқа да ұлттық-мемлекеттік құрылымдар пайда болды. Олардың кейбірі автономия ретінде, кейбірі тәуелсіз мемлекет ретінде құрылды.
| Құрылым атауы |
Құрылған жылы |
Басқару формасы |
Құрылу орны |
| Түркістан автономиясы |
1917 |
Автономия |
Ташкент |
| Алаш автономиясы |
1917 |
Автономия |
Орынбор |
| Кіші жүз автономиясы |
1917 |
Автономия |
Орынбор |
Түркістан автономиясының тағдыры
Өкінішке орай, Түркістан автономиясы ұзақ өмір сүрмеді. Кеңес өкіметінің орнауымен және әскери күштің қолданылуымен автономия жойылып, аймақ Кеңес Одағының құрамына кірді. Дегенмен, оның құрылуы ұлттық идеяның дамуына үлес қосты.